![\"Widok](\"http:\/\/zydziwlesznie.muzeumleszno.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/001-MLFa-3559-68-Cmentarz-zydowski-1938-2.jpg\")
<\/a>W XVII i XVIII wieku, poza cz\u0142onkami miejscowej gminy, na leszczy\u0144skim cmentarzu chowano r\u00f3wnie\u017c zmar\u0142ych z okolicznych miejscowo\u015bci, m.in. ze Wschowy i Krotoszyna. Najstarszy odnotowany w \u017ar\u00f3d\u0142ach nagrobek pochodzi\u0142 z drugiej po\u0142owy XVII wieku i upami\u0119tnia\u0142 zmar\u0142\u0105 w 1667 roku G\u00fctel, c\u00f3rk\u0119 asesora rabinackiego Natana.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
W 1833 roku cmentarz obejmowa\u0142 obszar oko\u0142o dw\u00f3ch hektar\u00f3w i posiada\u0142 dwa budynki cmentarne: dom przedpogrzebowy i dom oczyszczenia (bejt tahara), stoj\u0105cy przy p\u00f3\u0142nocnym fragmencie muru okalaj\u0105cego kirkut.<\/p>\r\n Dom przedpogrzebowy zosta\u0142 w 1907 roku przebudowany wed\u0142ug projektu wroc\u0142awskich architekt\u00f3w: braci Richarda i Paula Ehrlich\u00f3w \u2013 autor\u00f3w projektu przebudowy leszczy\u0144skiej synagogi z 1905 roku.<\/p>\r\n Zachowana dokumentacja potwierdza istnienie osobnego domu oczyszczenia \u2013 tahary (Wasch-Haus) od strony ul. Cmentarnej i informuje o budowie \u2013 w tej samej linii zabudowy \u2013 nowego obiektu okre\u015blonego jako dom grabarza, pe\u0142ni\u0105cego funkcje mieszkalne i administracyjne.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Pierwotny budynek kaplicy wzniesiony by\u0142 na planie prostok\u0105ta. W 1907 roku od zachodu powi\u0119kszono go o apsyd\u0119 \u2013 dodatkowe pomieszczenie wzniesione na planie p\u00f3\u0142kola. G\u0142adkie elewacje z ceg\u0142y klinkierowej podzielono pionowymi, p\u0142askimi pilastrami, oddzielaj\u0105cymi otwory drzwiowe i okienne.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n W 1926 roku zachodnia, nie u\u017cytkowana cz\u0119\u015b\u0107 terenu cmentarza (og\u00f3\u0142em 975 m\u00b2), zosta\u0142a zaj\u0119ta przez w\u0142adze wojskowe i wykorzystana pod rozbudow\u0119 koszar. Sp\u00f3r z Ministerstwem Spraw Wojskowych toczy\u0142 si\u0119 w tej sprawie przez 12 lat. Ugod\u0119 podpisano dopiero w lipcu 1938 roku. Ostatni \u017cydowski pogrzeb w Lesznie mia\u0142 miejsce w lipcu 1939 roku \u2013 pochowano w\u00f3wczas znanego kupca, Meyera Ohnsteina.<\/p>\r\n Nekropolia, niegdy\u015b najwi\u0119ksza w mie\u015bcie, zosta\u0142a doszcz\u0119tnie zdewastowana w latach niemieckiej okupacji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nagrobk\u00f3w zniszczono, rozbito i wykorzystano jako gruz pod budow\u0119 dr\u00f3g i materia\u0142 do budowy obiekt\u00f3w gospodarczych (m.in. w Zabor\u00f3wcu). Na terenie cmentarza za\u0142o\u017cono tartak. Po 1945 roku pozosta\u0142e p\u0142yty nagrobne wywieziono, a w latach 70. XX wieku na terenie cmentarza zbudowano osiedle blok\u00f3w mieszkalnych.<\/p>\r\n W 1992 roku zachowany fragment cmentarza i dom przedpogrzebowy, przez szereg lat u\u017cytkowany jako galwanizernia, zosta\u0142y wpisane do rejestru zabytk\u00f3w. W latach 1993-2004 w budynku mie\u015bci\u0142 si\u0119 Dzia\u0142 Judaistyczny Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie. Na terenie muzeum zgromadzono w\u00f3wczas blisko 400 macew pochodz\u0105cych z cmentarzy \u017cydowskich w Lesznie (352), Borku Wlkp. (15), Osiecznej (24), Rydzynie (2) i Wschowie (4).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<\/a><\/a><\/a><\/a>